Trang ChủBước vào ngày làm việc đầu tiên, nhiều bạn sinh viên mới ra trường thường mang theo một cảm giác khá quen thuộc: vừa háo hức, vừa lo lắng, và cứ băn khoăn mãi chuyện nên ăn mặc thế nào cho đúng. Đội ngũ chúng tôi đã gặp tình huống này rất nhiều lần khi trò chuyện với các bạn trẻ chuẩn bị bước vào công sở. Mặc quá xuề xòa thì sợ bị nhìn là thiếu nghiêm túc. Mặc quá cầu kỳ thì lại lo bị đồng nghiệp hiểu nhầm là đang khoe mẽ. Trong bài này, chúng tôi muốn chia sẻ một cách tiếp cận đơn giản hơn, dựa trên những gì đã quan sát được trong nhiều năm đồng hành cùng người trẻ.
Vì sao ấn tượng đầu tiên lại quan trọng đến vậy?
Ấn tượng ban đầu thường hình thành rất nhanh. Chỉ trong vài ngày đầu, đồng nghiệp đã có nhận xét về cách bạn ăn mặc, cách bạn chào hỏi và cách bạn ngồi trong một buổi họp nhóm. Cảm nhận ấy không phải lúc nào cũng công bằng. Tuy vậy, nó tồn tại thật. Nó ảnh hưởng đến việc người khác có sẵn lòng giao cho bạn những đầu việc quan trọng hay không.
Vì thế, trước khi đi làm, hoặc ngay sau khi nhận thư mời, bạn nên tìm hiểu văn hoá trang phục của nơi mình sắp đến. Đừng xem đây là chuyện hình thức. Khi trang phục phù hợp với môi trường, người khác sẽ thấy bạn đã chuẩn bị kỹ và tôn trọng không gian làm việc mới.
Hiểu đúng dress code ở từng môi trường
Dress code là những quy định về cách ăn mặc tại nơi làm việc, có khi được ghi rõ, có khi chỉ là ngầm hiểu. Mỗi môi trường có một kiểu riêng, và đây chính là chỗ người mới hay nhầm lẫn nhất.
Ngân hàng và các cơ quan hành chính thường giữ phong cách trang trọng hơn hẳn. Ngược lại, nhiều startup hay công ty công nghệ lại thoải mái hơn đáng kể, đôi khi chỉ cần một chiếc áo thun gọn gàng là đủ. Các nhà máy sản xuất thì thường có đồng phục bảo hộ riêng, bắt buộc phải tuân thủ. Bạn không cần ghi nhớ hết những khác biệt này, chỉ cần xác định được mình đang thuộc nhóm nào.
Làm sao để đọc được tín hiệu từ môi trường? Chúng tôi thường khuyên bạn để ý ba điểm. Thứ nhất là người phỏng vấn ăn mặc ra sao. Thứ hai là tài liệu hướng dẫn nhận việc có nhắc đến trang phục hay không. Thứ ba là các đồng nghiệp lâu năm mặc gì trong những ngày làm việc bình thường.
Khi vẫn chưa chắc chắn, bạn đừng tự suy đoán. Hãy hỏi bộ phận nhân sự một câu nhẹ nhàng, chẳng hạn: “Bên mình có quy định trang phục cụ thể cho nhân viên mới không ạ?”. Câu hỏi đơn giản này cho thấy bạn cẩn thận, và không ai hiểu nhầm là bạn thiếu chuyên nghiệp.
Quan sát để học tác phong nơi làm việc
Quan sát là kỹ năng rất có giá trị trong những tuần đầu. Bạn hãy để ý cấp trên ăn mặc thế nào trong các cuộc họp quan trọng hay sự kiện nội bộ. Thường thì đó chính là chuẩn mực mà công ty đang ngầm kỳ vọng ở nhân viên.
Ngoài trang phục, bạn nên ghi chú lại vài quy định ngầm khác. Ví dụ như giờ vào làm và tan làm, cách xưng hô với đồng nghiệp lớn tuổi, cách viết email gửi khách hàng, hay cách chào hỏi khi gặp sếp ở hành lang. Một cuốn sổ nhỏ hoặc vài dòng ghi trên điện thoại là đã đủ hữu ích.
Trong ba tháng đầu, hãy giữ hình ảnh nhất quán. Đừng thứ Hai một kiểu, thứ Sáu lại khác hoàn toàn. Sự đều đặn giúp đồng nghiệp tin tưởng bạn hơn, và niềm tin mới là yếu tố quyết định bạn có được giao việc quan trọng hay không.
Ba nguyên tắc chọn trang phục cho người mới
Chúng tôi tổng kết lại ba nguyên tắc đơn giản mà người mới nào cũng nên ghi nhớ. Nguyên tắc đầu tiên là gọn gàng, sạch sẽ và vừa vặn luôn quan trọng hơn nhãn hiệu đắt tiền. Nguyên tắc thứ hai là ưu tiên gam màu trung tính, dễ phối và không quá nổi bật giữa đám đông. Nguyên tắc thứ ba là chọn chất liệu thoáng và ít nhăn, để phù hợp với thời tiết cũng như việc di chuyển nhiều trong ngày.
Nhiều bạn trẻ nghĩ chuyên nghiệp đồng nghĩa với đắt tiền. Thực tế không hẳn như vậy. Một chiếc sơ mi sạch, phẳng và may vừa người trông đáng tin hơn hẳn một bộ đồ hàng hiệu nhưng nhăn nhúm, sờn cổ tay. Chúng tôi từng thấy một bạn mới đi làm chỉ có hai bộ đồ đơn giản nhưng lúc nào cũng gọn gàng, và đồng nghiệp đánh giá rất cao sự chỉn chu ấy.
Vì sao sơ mi là lựa chọn an toàn cho người đi làm đầu tiên
Sơ mi được chấp nhận rộng rãi trong gần như mọi môi trường văn phòng. Từ ngân hàng, kế toán cho đến marketing, bạn hiếm khi bị góp ý nếu mặc một chiếc sơ mi gọn gàng và đúng dáng. Vì vậy, nhiều người xem sơ mi là món đồ nền tảng của tủ đồ công sở.
Sơ mi cũng dễ phối. Bạn có thể kết hợp với quần tây, chân váy hoặc quần âu khác màu mà không cần mua thêm quá nhiều món. Điều này đặc biệt hợp với người mới đi làm khi ngân sách còn eo hẹp.
Khi chọn sơ mi, bạn nên cân nhắc phom dáng và kiểu cổ áo. Cổ áo quá rộng có thể làm bạn trông non nớt hơn tuổi, còn phom quá ôm lại gây gò bó khi phải ngồi làm việc suốt nhiều giờ liền. Một form vừa phải thường tạo cảm giác trưởng thành mà vẫn thoải mái khi vận động.
Đồng phục công ty và cách hoà nhập nhanh
Nếu công ty phát đồng phục, đó là tin tốt. Đồng phục giúp giảm áp lực chọn đồ mỗi sáng và tạo cảm giác hoà nhập nhanh, vì ai cũng mặc giống nhau. Bạn nên tận dụng lợi thế này ngay từ tuần đầu tiên.
Mặc đồng phục đúng quy định cũng thể hiện ý thức tuân thủ và tinh thần đồng đội. Đồng nghiệp sẽ nhận ra bạn nghiêm túc với công việc ngay từ những ngày đầu.
Khi nhận đồng phục, hãy kiểm tra ngay size, chất liệu và hướng dẫn bảo quản. Nếu chưa vừa, bạn nên báo sớm để được đổi. Đừng cố mặc tạm rồi để lâu, vì vừa khó chịu cho bản thân vừa dễ làm hỏng form áo.
Tiêu chí thực tế khi chọn áo đồng phục sơ mi công ty
Nếu bạn là người tham gia chọn đồng phục cho đơn vị, hoặc đơn giản muốn hiểu vì sao một chiếc áo đáng tiền, hãy bắt đầu từ chất vải. Vải cần thấm hút mồ hôi tốt và giữ màu ổn định sau nhiều lần giặt. Một chiếc áo phai màu chỉ sau vài tháng sẽ khiến hình ảnh tập thể xuống cấp rất nhanh. Nhiều đơn vị lựa chọn áo đồng phục sơ mi công ty dễ phối và bền màu để nhân viên luôn trông gọn gàng suốt cả năm.
Tiếp theo là đường may và khuy áo. Đường may chắc giúp áo không bung khi cử động nhiều. Khuy cần chắc chắn và thẳng hàng, tránh lỏng lẻo hoặc lệch, vì những chi tiết nhỏ này rất dễ bị để ý.
Form áo cũng cần phù hợp với vóc dáng thực tế của nhân viên, chứ không chỉ đẹp trên người mẫu trong ảnh. Khi đặt may theo đợt, hãy hỏi rõ chính sách đổi size và thời gian nhận hàng. Đây là chi tiết nhiều đơn vị hay bỏ qua, và đến lúc phát sinh vấn đề mới thấy rối.
Những sai lầm thường gặp khi chọn trang phục đi làm
Chúng tôi nhận thấy có vài lỗi lặp đi lặp lại ở người mới. Lỗi đầu tiên là mặc đồ quá mới hoặc quá đắt, vô tình tạo cảm giác xa cách với đồng nghiệp. Lỗi thứ hai là bỏ qua tình trạng đồ, như áo nhăn, cổ tay sờn hay vết bẩn nhỏ mà không để ý. Lỗi thứ ba là thay đổi phong cách liên tục, khiến hình ảnh chuyên nghiệp trở nên rời rạc.
Tránh được ba lỗi này, bạn đã vượt qua phần lớn khó khăn của người mới đi làm. Phần còn lại chủ yếu là quan sát và điều chỉnh dần theo nhịp làm việc của đội nhóm.
Chăm sóc đồng phục để giữ form lâu dài
Giặt đúng nhiệt độ là bước quan trọng nhất. Nhiệt độ quá cao có thể làm co hoặc bạc màu, nhất là với các loại vải pha. Bạn nên đọc kỹ nhãn hướng dẫn trước khi cho áo vào máy giặt, đặc biệt là với áo mới mua.
Khi ủi, tốt nhất là ủi lúc áo còn hơi ẩm, vừa giúp áo phẳng vừa giữ được form. Treo áo đúng cách bằng mắc phù hợp sẽ hạn chế nếp gấp nhiều hơn hẳn so với việc vo lại rồi nhét vào tủ.
Cuối cùng, nên chuẩn bị sẵn hai đến ba bộ để xoay vòng. Nhờ vậy bạn không rơi vào tình huống thiếu đồ đúng ngày có cuộc họp quan trọng, và mỗi bộ cũng có thời gian nghỉ, từ đó bền lâu hơn.
Câu hỏi thường gặp
Sinh viên mới đi làm có cần mua sơ mi công sở riêng khi đã có đồng phục không?
Bạn nên có ít nhất một hai chiếc sơ mi riêng. Đồng phục thường chỉ dùng trong giờ làm việc, trong khi các buổi gặp đối tác bên ngoài có thể cần trang phục linh hoạt hơn. Sơ mi riêng cũng là phương án dự phòng hữu ích khi đồng phục đang được giặt.
Nếu công ty không quy định dress code thì nên mặc gì trong tuần đầu?
Bạn nên chọn trang phục gọn gàng và lịch sự ở mức vừa phải, chẳng hạn sơ mi hoặc áo polo trơn kết hợp với quần tây hoặc quần âu sáng màu. Tuần đầu nên thận trọng hơn một chút, sau đó quan sát và điều chỉnh dần theo văn hoá chung của đội nhóm.
Làm sao biết size đồng phục đã vừa vặn trước khi nhận hàng?
Hãy đối chiếu bảng size của nhà cung cấp với số đo cơ thể thực tế, đặc biệt là vòng ngực, vai và dài tay. Nếu có thể, bạn nên thử mẫu trước. Khi nhận hàng, mặc thử ngay và kiểm tra độ rộng khi cử động tay.
Có nên tự sửa đồng phục khi chưa vừa người không?
Bạn hoàn toàn có thể tự xử lý các chi tiết nhỏ như khuy lỏng hay gấu quần bung chỉ. Nhưng nếu áo chưa vừa về form, hãy báo với bộ phận liên quan để đổi size, vì sửa lớn dễ làm hỏng chất vải và đường may. Đây cũng là cách làm chuyên nghiệp và an toàn hơn cho cả hai bên.